Evleri işgal eden lağım faresi ve çatı faresi gibi en yaygın kemirgenlerden her ikisi de sıçan türündendir ve evde oldukça büyük tahribatlara yol açabilir. Bu yazıda sıçanlarla mücadele sırasında yapıllması ve yapılmaması gerekenleri ve bu hayvanlar hakkında önemli bilgileri işleyeceğiz.
Fare tuzakları kullanmak, sıçanları yakalamak ve onlardan kurtulmak için zehir gibi tehlikeli yöntemleri kullanmaya kıyasla sağlık yönünden daha güvenilirdir. Tuzakları kurduğunuz yer başarınızı etkileyebilir. Bu sebeple sıçanların alışkanlıklarını ve davranışlarını anlamanız ve bu doğrultuda hareket etmeniz önemlidir.
İlk olarak sıçan varlığını teyit etmeliyiz ve ardından sıçanlarla mücadele yöntemlerine geçmeliyiz. Peki yaşadığınız ortamda sıçan olup olmadığını nasıl anlarsınız?
1. Sıçan Varlığı Nasıl Anlaşılır?
Sıçanlar gizlenerek ve gece aktif olarak hareket eden kemirgenlerdir. Gececidirler. Bu da evinizde sıçan istilası yaşasanız bile onları farkedemeyebileceğiniz anlamına gelir.
Kemirgenlerin var olup olmadığını anlamanız ve özellikle evde sıçan var mı yok mu teşhis edebilmeniz için bazı belirtiler mevcuttur;
-
Ölü veya diri fare
-
Dışkılar bulmak. Özellikle gıda kaynaklarının ve çöpün yakınlarında.
-
Akşam tavan, duvar, zemin boşluklarından kemirge, koşturma sesleri gelmesi
-
Ev, bahçe, garaj veya ek binada gizli veya açık alanlarda yuva bulmak veya istiflenmiş, toparlanmış yuva malzemeleri bulmak (kağıt parçaları, plastik, iplik gibi yumuşak malzemeler)
-
Kemirilmiş kablo ve ahşap eşyalar
-
Farelerin geçişleri esnasında, yuvalarda veya yiyecek ve içecek yakınlarında, duvar veya gizli ve ara boşluklarda oluşması muhtemel tüy ve is lekesi
Gündüz fare ve sıçanları görüyorsanız bunun sebebi genellikle yuvalarının bozulması veya yuvalarından rahatsız oldukları için, avlandıkları için veya büyük bir istila söz konusu ise olabilir. Ayrıca aklınızda sıçan ve fareler gece neden etkindir veya fareler ışıktan korkar mı gibisinden sorular olursa sitemizde inceleyebileceğiniz bu konuda ayrıntılı bir yazı mevcut.
2. Kemirgenin Fare veya Sıçan Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Fare ve sıçan arasındaki farklar kısaca bahsetmek gerekirse, sıçanların kava ve gövde yaklaşık 30 cm uzunluğu, kuyruğu da bu uzunluğa eklenerek farelerden oldukça büyüktür. Dışkı büyüklüğü 1.5, 2 cm arasındadır. Farelerin ise yaklaşık 0.5 cm boyutundadır.
3. Sıçanlar Ne Yer?
Aslında fare ne yer sorusunun da kısmen cevabıdır. Sıçanlar hemen hemen her şeyi yiyebilir ancak et, meyve, tahıl yemeyi daha çok tercih ederler. Her gün yaklaşık toplam vücut ağırlığının en az %10′u kadar beslenirler.
4. Sıçanlar Ne Kadar Yaşarlar?
Sıçanlar normalde yaklaşık 1 yıl yaşar. Ancak barınak, yiyecek ve sıcaklık gibi uygun yaşama şartlarına sahiplerse daha uzun yaşayabilirler. Sıçanlar demişken fareler kaç yıl yaşar diye soruyorsak bu da sıçanlarda olduğu gibi doğal ortamlarında yaşıyorlarsa ortalama 1 yıldır ve 1 yıldan fazla genellikle yaşayamazlar ancak uygun yaşam ortamı ve yırtıcılardan uzakta yaşıyorlarsa 2 - 3 yıl kadar yaşamaları mümkündür.
5. Tavan Arasında Sıçan Bulmak Mümkün mü?
Çatı faresi (sıçan) adı üstünde çatı ve tavan gibi yüksek yerlerde yaşamayı tercih eder. Yuvalarını ağaçlara, uzun çalılara veya evde tavan arası ve çatı katlarında kurarlar. Çatı fareleri oldukça iyi tırmanan kemirgenlerdir. Ağaç dalları, kablo ve iplerin üzerinden rahatlıkla evlere geçiş yapabilirler.
6. Sıçan Tuzakları Nerelere Koyulmalı?
Sıçanlara uygun büyüklükte tuzaklar sıçanların olduğu bölgelere koyulmalıdır. Yuvalandıkları, kemirdikleri ve dışkılarını bıraktıkları bölgeleri tespit edin. Bu bölgelere ve buraya geldikleri yol güzergahlarına yakın konumda yerleştirin. Sıçanların geçtiği güzergahları ve yolları, dışkılama, sürtünme, leke gibi bıraktıkları izlerin olup olmadığına göre tespit edebilirsiniz.
7. Sıçanlar Tuzaklara Neden Yakalanmıyor?
Sıçanlar, fareler gibi yeni şeylerden şüphelenir ve korkarlar. Bu yüzden geçtikleri güzergahta yeni farkettikleri şeylerden uzak durmayı tercih ederler. Tuzağı koklayarak veya ufak ufak dokunarak tuzağa yakalanmadan çalışmasını sağlarlarsa tuzaklardan korkarlar ve bir daha onların yanına yaklaşmazlar.
Meraklı ve şüpheci farelerin bu şüphesini engellemek için başlangıçta, fare tuzaklarını yakalamaya hazır bir şekilde ayarlayarak koymayıp farelerin alışkanlık kazanmasını sağlayabilirsiniz. Bir süre sonra bu tuzağa fareyi öldüren ürünler koyarak farenin şüphelenmeden onu almasını ve yakalanmasını olasığını yükseltebilirsiniz.
8. Fare Tuzaklarında Kullanılabilecek En İyi Yiyecekler
Genel inanışın aksine peynir farelerin en sevdiği yiyecek değildir. Kurutulmuş yiyecek ve meyveler, kabuğu çıkartılmış kuruyemişler, fıstık ezmesi, et, tahıl, evcil hayvan yiyecekleri sıçanlar için daha fazla ilgi çekici gıdalardır.
9. Bir veya İki Sıçan Sorun Olur mu?
Sıçanlar, farelerin üremesi sürecinde olduğu gibi oldukça hızlıdırlar ve yılda 6 - 7 kere doğum yapabilirler. Her doğum esnasında 10 - 13 arasında yavru dünyaya getirebilirler. Doğan her bir yavru 1 – 1.5 ayda üremeye hazır hale gelecek şekilde büyürler. Doğan her bir yavrunun da doğum yaptığını ve doğanların da doğum yaptığını düşünün. 1 yılda evinizde kaç yavru olabilir sizce?
10. Sıçanlar Eve Nasıl Girer?
Yetişkin bir sıçan 1,5 cm aralığındaki delik ve boşluklardan geçiş yapabilir. Daha genç bir sıçan daha küçük boşluklardan geçebilir. Mümkün olmadığını düşündüğünüz birçok delikten geçebilirler. Sıçanlar aynı zamanda buldukları delikten geçemeseler bile kemirerek geçebilecekleri şekilde büyütebilirler.
11. Sıçanlarla Mücadele için Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler
Sıçanları yakalamak fareleri yakalamaya benzer ancak kullanılacak tuzakların sıçanla doğru orantılı olarak daha büyük olması gerekir. Ayrıca farelere kıyasla daha akıllı ve şüphecidirler. Bu da onların yakalanmasını daha da zorlaştırır.
-
Fare zehiri kullanmayın. Peki fare zehiri neden kullanılmamalı diye soracak olursak, özetle, bu sıçanlarla mücadele sürecini daha etkili hale getirmez. Ayrıca beslediğiniz hayvanlar ve küçük çocuklar için de tehlikelidir. Zehiri farketmeleri kolaydır ve bağışıklık kazanırlar. Deyim yerindeyse fare zehiri ile fareyi besliyor olabilirsiniz!
-
Sıçanı yakaladığınız fare kapanını tekrar kullanabilirsiniz. Yakalanan farenin kapana sinen kokusu diğer fareleri kaçırmaz, aksine ilgilerini çekebilir.
-
Sabırlı olun. Doğru bir şekilde tuzağı kurup yemi yerleştirdiyseniz günlerce hatta haftalarca bekleyebilirsiniz.
-
Tuzakları çıplak elinizde kurmayın. Eldiven veya alet kullanarak elinizi doğrudan değmeden kurmanız en iyisidir. Tuzaklara sinen insan kokusu fareleri kaçırabilir.
-
Birden fazla tuzak kurun. Bu sıçanı yakalama şansınızı arttırabilir.
-
Çocukların veya evcil hayvanların yaşadığı bölgelere tuzak kurmamaya gayret edin. Bu sizin uğraşmanız gereken bir başka sorun haline gelebilir.
