Fareler kemirgenler içerisinde en küçük üyedir. Sivri burun, kürklü vücut, büyük kulak ve uzun tüysüz kuyruğa sahiptirler. Dünya′da çeşitli coğrafyalarda yaşayan alt ailelere ayrılmış yüzlerce fare türü bulunur. Ev faresi, geyik faresi, tarla faresi, odun faresi, fındık faresi bu türlerin arasında en yaygın olanlarıdır.
Birçok insan fare ve sıçanların aynı hayvan olduğunu düşünür ancak fare ve sıçan arasındaki farklara baktığımızda da göreceğimiz üzere bunlar, kemirgenler içerisinde 2 farklı hayvan türüdür. Sıçanlar genellikle farelerden çok daha büyüktür. Uzaktan bakılınca benziyor gibi görünseler de (özellikle kaçarken bakıyorsanız) yakından bakıldığında birbirinden farklı türler olduğu anlaşılabilir.
Aşağıda nerelerde yaşadıkları, boyutları, neler yedikleri, üremesi, sınıflandırılmas ve diğer başka farelerin özellikleri konularından bahsediyor olacağız.
Boyut
Temelde farelerin özellikleri renk, boyut ve alışkanlıkları bakımından değişiklik gösterebilir. En yaygın olanları beyaz, kahverengi ve gri renk tonlarına sahiptir. Bazıları oldukça küçük bazıları ise bir patates büyüklüğünde olabilir.
2,5 cm ile 18 cm arasında boyutlara, 28 gram gibi ağırlıklara sahip fare türleri bulunur. Afrika cüce faresi (Mus minutoides) bilinen en küçük fare türüdür. 3 ile 7 cm arasında boyu ve 10 grama kadar ağırlığı olabilir. Kuyrukları bu uzunluğa dahil değil. Birçok fare türünün kuyruğu kafa ve gövdeleri kadar uzundur.
Fareler Nerelerde Yaşar?
Fareler dünyanın herhangi bir yerinde hemen hemen her ülkede bulunan dayanıklı ve yaşama kabiliyeti yüksek hayvanlardır. Ormanlarda, tarlalarda, sulak alanlarda veya insanların yaşadığı binalarda yaşayabilirler.
Açık açanda, yabani ortamda yaşıyorlarsa yer altına, ağaç veya kütük boşluğuna, kayaların veya yabani uzun otların arasına yuva yaparlar. Yuvaları onları avlamaya gelen avcılara karşı korunmalarını sağlar. Kuş, kedi, yabani köpek ve tilkiler bu avcılara örnek verilebilir.
Fareler gececidir ve ışıktan rahatsız olurlar. Geceleri daha aktiftirler ve gündüzler dinlenmeyi tercih ederler. İnsanların arasında, binalarda yaşayan farelerin koşturma ve kemirme seslerinin geceleri duyulmasının sebebi budur.
Fareler Ne Yer?
Hemen hemen her şeyi yiyebiliyor olsalarda, farelerin sevdiği yiyecekler arasında tahıl, tohum, meyve, kuruyemiş, fıstık ezmesi gibi yiyecekler bulunmakta ve bunları yemeyi daha çok tercih ederler.
Farelerin en sevdiği yiyeceğin peynir olduğuna dair yaygın bir inanış varsa da aslında bu yanlıştır. Hatta evcil hayvanların yediği yiyecekleri peynire tercih ederler. Diğer yandan yiyecek kıtlığı varsa fareler birbirlerini dahi yerler.
Oburdurlar ve uygun koşullarda genellikle günde 15 – 20 kez yemek yerler. Bu yüzden yuvalarını gıdalara ulaşılması kolay olması açısından yakın yerlere kurarlar.
Farelerin Üremesi
Farenin girmiş olduğu bir evde insanlar kablo, plastik, kağıt, yalıtım malzemeleri, kumaş ve iplik gibi malzemelerin kemirilmiş ve parçalara ayrılmış olduklarını farkederler. Fare bunları yemek için değil, yuvasını kurmak için kemiriyor. Genellikle kağıt ve kumaşı daha çok tercih eder. Fare yuvası genellikle bu ve bu gibi malzemelerden oluşur. Çünkü dişi fare yuvasını yavrularını rahat ettirebileceği şekilde kurmak ister.
Fareler yuvalarını kurduktan sonra ilk yapacakları iş doğurmak olacaktır. Peki fareler nasıl çoğalır? 1 – 1,5 aylık bir fare üremeye hazırdır. Hamile kalma süreleri ise yaklaşık 3 haftadır. 3 haftanın sonunda ise 13 fareye kadar yavru doğurabilir. Her 3 hafta veya 1 ay da bir doğum yapabilirler. Farelerin ömrü ise yaşadıkları yerlere göre değişkenlik gösterebilir. Doğal yabani ortamda yaklaşık 1 yıl yaşayabilen ev fareleri uygun, sıcak ve korunaklı şartlarda 2 ile 3 yıl kadar yaşayabilirler.
Farelerin Sınıflandırılması (Biyolojik Sınıflandırma)
Canlılara ait türleri bilimsel olarak gruplandırmak ve hangi hayvanın hangi türden olduğunu, hangi türe yakın olduğu gibi kriterlerin belirlenmesine bilimsel sınıflandırma diğer bir ifadeyle biyolojik sınıflandırma denir. Farelerin sınıflandırılması aşağıdaki gibidir;
-
Alem: Hayvanlar (Animalia)
-
Şube: Kordalılar (Chordata)
-
Sınıf: Memeliler (Mammalia)
-
Takım: Kemiriciler (Rodentia)
-
Alt Takım: Sıçanımsılar (Myomorpha)
-
Aile: Muridae
-
Alt Aileler: Avrasya Fareleri (Murinae), Avrasya Faricinde Bölgelerdeki Fareler (Sigmodontinae)
-
Cins & Tür: Ev Faresi (Mus musculus), Sarı boyunlu tarla faresi (Apodemus flavicollis), Geyik faresi (Peromyscus maniculatus) vs...
Fareler Hakkında Diğer Bilgiler
Fareler fiziksel ve zihinsel olarak insanlara benzer yapıdadır. Bu yüzden laboratuvar deneyleri insanlardan önce farelerde test edilir.
Birden fazla akrep ısırığına karşı dayanabilirler.
Bıyıkları ile bulunduğu arazideki sıcaklık değişimini farkedebilirler.
Fareler birbirleriyle düzenli şekilde insan kulağının duyamayacağı şekilde ultrasonik (ses üstü) sesler çıkartarak iletişim kurarlar.
45 cm kadar yükseğe zıplayabilir, yaklaşık 4 metre yukarıdan aşağı atlayabilirler. Ayrıca fareler az pürüzlü düz bir duvara tırmanabilir ve çok iyi yüzebilirler.
Farenin kalbi dakikada 630 kere atabilir. İnsan kalbi dakikada 60 ile 100 arasında atar.
